Bez ciepła nie mogą się obejść ani ludzie, ani rośliny. W chłodne dni wzrost roślin ulega spowolnieniu, a w skrajnych przypadkach mróz może zniszczyć całą uprawę. Z Inteligentej Szklarni zawsze korzystamy w zgodzie z naturą i aktualną porą roku. Jeśli nie podejdziemy do ogrzewania z rozsądkiem, nie podziękuje nam ani portfel, ani środowisko. Z tego artykułu dowiesz się, na co zwrócić uwagę już przy wyborze szklarni, jak wykorzystywać prawidłowo inteligentne wyposażenie i ile będzie nas to kosztować, jeśli podejdziemy do całorocznej uprawy w sposób przemyślany.
Jeśli chcemy mieć zapasy świeżych warzyw nawet wtedy, gdy za oknem pada śnieg, lub chociażby przedłużyć sezon wegetacyjny, musimy wybrać szklarnię z dobrą izolacją termiczną. O jej jakości świadczy tzw. współczynnik przenikania ciepła (dla szkła 4 mm K = 5,80 W/m²K), który można uzyskać od producenta. Im niższy ten współczynnik, tym tańsze będzie ogrzewanie szklarni. Do uprawy całorocznej polecamy użycie poliwęglanu o grubości co najmniej 6 mm. W naszej szklarni pokazowej stosujemy poliwęglan 10 mm, który pozwala zaoszczędzić ponad 60% kosztów ogrzewania w porównaniu do szkła.
Straty ciepła to jedno, ale bez źródła ciepła wewnątrz szklarni się nie obejdziemy. Jednym z kluczowych źródeł ciepła w Inteligentnej Szklarni jest energia słoneczna. Ramiona hydroponiczne działają w ciągu dnia jak kolektory słoneczne, magazynując energię promieni słonecznych w roztworze odżywczym. Na przykładzie naszej szklarni pokażemy, ile ciepła można w ten sposób pozyskać z natury.
W naszej szklarni pokazowej znajdują się ramiona hydroponiczne na 200 koszyczków. Wspólnie z innymi użytkownikami uprawiamy tutaj głównie różne rodzaje sałaty, szpinak, rzodkiewki, kalarepę, zioła i truskawki. W obiegu znajduje się około 100 litrów roztworu odżywczego, który pochodzi wyłącznie z deszczówki zbieranej z dachu szklarni. Dodatkowo mamy zbiornik na wodę deszczową o pojemności 300 litrów, połączony z ramionami hydroponicznymi za pomocą wymiennika ciepła.
Najwięcej ciepła zbieramy latem, ale wtedy nie jest ono tak potrzebne. Sprawdźmy więc, jak to działa jesienią – gdy dzięki inteligentnemu wyposażeniu szklarnia wciąż jest pełna plonów, ale pojawiają się pierwsze przymrozki. O świcie temperatura roztworu odżywczego wynosi około 10 °C. W ciągu dnia robi się słonecznie i temperatura wzrasta do przyjemnych 23 °C. Na nadchodzącą noc zgromadziliśmy więc aż 6 kWh energii, co w przeliczeniu na prąd kosztowałoby około 4 złote. Na zewnątrz widać już pierwsze przymrozki, ale w Inteligentnej Szklarni wciąż może być nawet 10 °C – a to robi dużą różnicę.
Ogrzewanie Inteligentnej Szklarni energią słoneczną wspiera również inny czynnik. Przy pochmurnym niebie magazynujemy mniej energii, ale też mniej jej potrzebujemy. W pochmurną pogodę różnica między temperaturą dzienną a nocną jest znacznie mniejsza, a przymrozki nie są tak dotkliwe. A do kiedy można uprawiać w ten sposób? W naszej szklarni pokazowej aż do końca listopada grzałka elektryczna zbierała tylko kurz.
No dobrze, wydłużyliśmy sezon wegetacyjny, ale co jeśli zima pokaże swoje prawdziwe oblicze? Wtedy do gry wchodzi ogrzewanie hydroponiczne. W szklarni pokazowej wcześniej używaliśmy grzałki elektrycznej o mocy aż 2 kW. Jednak w trakcie tegorocznego rozwoju odkryliśmy kolejną ogromną zaletę hydroponiki – zdolność koncentrowania ciepła wokół roślin, a nie w całej przestrzeni. Dzięki temu teraz używamy grzałki, której zużycie jest o 65% niższe niż wcześniej. Jak to dokładnie działa?
Ramiona hydroponiczne w mroźną pogodę zamieniają się w jedno wielkie ogrzewanie. Im zimniej jest na zewnątrz, tym intensywniej trzeba grzać, aby utrzymać w szklarni docelową temperaturę – w naszym przypadku to 3 °C. Ogrzewamy rośliny od środka, a nie tylko powierzchniowo, co bardzo im służy. Zamiast mówić ogólnie, pokażmy to na przykładzie naszej szklarni demonstracyjnej.
Jest grudzień, popołudnie słonecznego dnia, a ramiona hydroponiczne są pełne energii słonecznej, gotowej stawić czoła silnemu mrozowi. Na zewnątrz się ochładza, ogrzewanie hydroponiczne na początku włącza się tylko od czasu do czasu, później działa bez przerwy. Nad ranem na zewnątrz jest -9 °C, w środku nieco poniżej 3 °C, a w roztworze odżywczym przy roślinach aż 13 °C. Mimo silnych mrozów jest tu wystarczająco ciepło nie tylko do przezimowania, ale także do wzrostu roślin.
Na pewno zastanawiasz się, ile kosztuje uprawa świeżych warzyw w Inteligentnej Szklarni. Dzięki energii słonecznej w naszej szklarni pokazowej aż do końca listopada nie potrzebowaliśmy żadnego innego źródła ciepła. Jeśli jednak temperatury spadają znacznie poniżej zera, zużycie energii na hydroponiczne ogrzewanie w szklarni rodzinnej wynosi około 2.5 złotego dziennie. A kiedy ramiona hydroponiczne są pełne roślin, ma to również sens ekonomiczny.
W całym roku 2023 zużyliśmy w szklarni pokazowej prąd o wartości 300 złotych, a do podlewania wystarczyła deszczówka z dachu. Szklarnia działa jako wspólna przestrzeń, i oprócz Inteligentnego Targu jest w niej miejsce dla jeszcze 6 inteligentnych ogrodników. W wyższych partiach terenu lub w wymagających warunkach górskich warto rozważyć, czy w najzimniejszym okresie nie pozwolić szklarni zapaść w zimowy sen. Dopiero zaczynasz swoją przygodę z uprawą? To żaden problem — co, kiedy i jak uprawiać w Inteligentnej Szklarni podpowie Ci nasza aplikacja internetowa. Jeżeli Ty też chcesz cieszyć się świeżymi, domowymi warzywami dołącz do naszej rodziny ogrodników.